Showing posts with label ಕೀನ್ಯಾ. Show all posts
Showing posts with label ಕೀನ್ಯಾ. Show all posts

Wednesday, October 2, 2019

ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಸನಿಹವಾದ ಗಳಿಗೆ




ಮೂಲ: ಫಿರೋಜ್ ನವರೋಜಿ
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ: ಪ್ರಜ್ಞಾ 

ಬೆಟ್ಟದ ಸೀಮೆಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಂದಿರುಳು.   ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕವಾಗಿ   ಸ್ಟೇಶನ್ನಿನ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಜಾಗವೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನರ ಗುಂಪು. ದಟ್ಟ ಮಂಜು ಕವಿದಿತ್ತು. ಅದ್ಯಾವಾಗಲೋ ನಡುರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಿತ್ತು. ರೈಲಿನ ಸದ್ದು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇವರತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲಿನೊಳಗೆ ಒಬ್ಬಾತ ಇನ್ನೂ ಓದುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. ಅದು ಪಶ್ಚಿಮ ರಿಫ್ಟ್ ನ ಲುಂಬ್ವಾ. ಲುಂಬ್ವಾ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ರೈಲು ನಿಂತಿತ್ತು. ಅದು ಆ ರೈಲಿನ ನಿಗದಿತ ನಿಲ್ದಾಣವಲ್ಲ, ಆದರೂ ಆವತ್ತು ಅದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ ಎದ್ದು ಕಿಡಕಿಯನ್ನು ಸರಿಸಿ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದ್ದ.

ಆತನ ಹೆಸರು ಚಾರ್ಲಿ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್. 1904ರಲ್ಲಿ ರೆವರೆಂಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಫ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಿಶನರಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದವರು. ದಿಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಂತಿನಿಕೇತನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಗೋಖಲೆಯವರ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ”ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ’ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ   ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತಾವೂ ಜೊತೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಅವರ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಸೆಯಿತು. ಗಾಂಧಿಯವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಶರ ವಿರುದ್ಧದ ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರೂ ಜೊತೆಯಾದರು.

ಈಗ, ಅಂದರೆ 1920 ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ  ಈ ವಿಶ್ವಾಸಪಾತ್ರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಯ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳಿಯ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ  ಸ್ವ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಊರಲಿಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯದಾಟಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರೇ ಅವರನ್ನು ಕೀನ್ಯಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

ರೈಲು ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರಿಗೆ  ರೈಲಿನ ಸರತಕ್ಕೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಲಾಟೀನುಗಳು ಕಂಡವು.  ನಿಲ್ಲುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೈಲಿನ ಲೋಹದ ಬ್ರೇಕುಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ  ಸದ್ದಿನ ನಡುವೆ ಅವರಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ದನಿಗಳು ಕೇಳಿಸಿದವು. ಕೆಲವರು ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು, ’ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ.’ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಿಂದಲೂ ಮಂದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ’ಇಲ್ಲಿ...ಇಲ್ಲಿ..’ ಎಂದದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು. ’ಅಲ್ಲ ಅಲ್ಲ....ಇಲ್ಲಿ...’ ಮತ್ತೆಲ್ಲಿಂದಲೋ ಕೇಳಿಸಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ಹಳಿಗೆ ಹಾಸಲಾಗಿದ್ದ ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಜಾರುತ್ತ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಲ್ಲಿಗೋ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೋ ಎಡವಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಅವರೆಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಡಬ್ಬಿಯೊಳಗೆ ಇಣುಕತೊಡಗಿದ್ದರು. ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ’ಎಯ್ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟೆ? ಇಲ್ಲಿ ಬಾ, ನಿಂತುಕೋ ’ ಎಂದು. 

ಕೊನೆಗೂ ಒಂದು ಕಿಡಕಿಯೊಳಗೆ ಅವರು ಕಂಡರು. ಸರಸರನೆ ಆ ಬೋಗಿಯ ಕೆಳಗೆ ಅವರಿದ್ದ ಕಿಡಕಿಯ ಎದುರು ಲಾಟೀನುಗಳು ಜಮಾಯಿಸಿದವು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರಿಗೆ ತಾವು ನೋಡಿದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಊರಿನ  ದೀಪಾವಳಿಯ ಹಣತೆಗಳ ನೆನಪಾಯಿತು. ಸೀರೆಯುಟ್ಟು ಕೈಯಲ್ಲಿ  ಹೂಮಾಲೆ ಹಿಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರೆಲ್ಲ  ಸಂಕೋಚದಿಂದ ಒಂದು ಮೂಲೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲ ಒಂದೇ ಸಲ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ’ಮಿಸ್ಟರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್, ಮಿಸ್ಟರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್’ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನ ದನಿ. ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ಮುಂದೆ ಬಂದು ’ನಮಸ್ತೆ’ ಎಂದಳು. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ವರು ಅವಳಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿದ್ದರು. ಶಾಲೆಯ ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಕೈ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಏನನ್ನೋ ಕೊಡುವವನಂತೆ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ಅದನ್ನು ಇಸಿದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಬೋಗಿಯೊಳಗಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಹಿಡಿದು ನೋಡಿದರು. ಒಂದು ಶಿಲ್ಲಿಂಗಿನ ನಾಣ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ  ಹೊರಗೆ ತಲೆ ಹಾಕಿ, “ಇದನ್ನು ಬಾಪೂಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಅವರಿದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಧನ್ಯವಾದ,” ಎಂದರು.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ತವಕ. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಸುಮ್ಮನಿರಿಸುವ ತನಕ ಅವರೆಲ್ಲ ಗೌಜಿ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಶ್ರೀಯುತ ಬೇರಟ್ ರವರು ಕೆಮ್ಮಿ ಗಂಟಲು ಸರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಕತ್ತಲಿನ ಮೌನದೊಳಗೆ ಅವರ ದನಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವರು ಭಾಷಣದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಯುತ ಬೇರಟ್ ರವರು ಕಿಸುಮು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸೀನಿಯರ್ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೂಚನೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದವು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ಲುಂಬ್ವಾಗೆ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ  ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪೀಲ್ ಸೆಶನ್ಸ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸುವಾಗ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಏನೇನು ಹೇಳಿದ್ದರೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆದಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ  ತಾನು ತನ್ನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಬೇರಟ್ ರವರು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಇವರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುರಿದ್ದರು, “ಬೇಗ ಮುಗಿಸಿ, ರೈಲು ಇಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ತಿ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು.  ಶ್ರೀಯುತ ಬೇರಟ್ ರವರು ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಯೂ ಕೇಳದವರ ಹಾಗಿದ್ದರು. ಇವನು ಯಾರು ನನಗೆ ಹೇಳಲಿಕ್ಕೆ? ನಾನಾದರೋ  ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳ ಜೊತೆ ದಿನಾ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡು ಇರುವವನು, ಇವನಿಗೇನು ಗೊತ್ತು ಎಂಬಂತೆ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು.

‘ಮಾನ್ಯ ರೆವರಂಡ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರೇ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೋರಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಆ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೂ ಆಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನಕುರುದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಂದ ನಿಮಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತಂತೆ, ಆ ಕೆಟ್ಟ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಖಂಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದರ ನಂತರ ನಿಮಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿದೆವು. ಅದೆಲ್ಲ ಆದರೂ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆಲ್ಲ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ನೀವು ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯವರು. [ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಕ ದನಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು] ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ನೀವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂಷಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಹೊಡೆತ ತಿಂದಿದ್ದೀರಿ. ಗಾಡ್ ಸೇವ್ ದ ಕಿಂಗ್’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. “ನನ್ನ ಕಿರಿ ಮಗಳು ಈಗ ನಿಮಗೆ ಹೂಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ” ಎಂದವರೆ ತಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳನ್ನು ಕಿಡಕಿಯ ಬಳಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು.  ಆಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಂಗಸರೂ ತಮ್ಮ ಕೈಲಿದ್ದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಗೆ ಕೊಡತೊಡಗಿದರು. ಆ ಹುಡುಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದಳು. ಹೂಮಾಲೆ ಯಾಕೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಅರಿವಿದ್ದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾವುಕರೇ ಆದರು. ಧನ್ಯವಾದ ಧನ್ಯವಾದ ಎನ್ನುತ್ತ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತಮ್ಮ ಕೊರಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲವರು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರು.

ಇತ್ತ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ತರ್ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಶತಪಥ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ರೈಲು ಆವತ್ತು ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ನಿಂತಿತು ಮತ್ತು ಯಾಕೆ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅವನು ತನ್ನ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಜಾಯಿಶಿ ನೀಡಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ರೈಲು ಹೊರಟರೆ ಸಾಕು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲು ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವತ್ತೂ ಲುಂಬ್ವಾದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆವತ್ತು ಸಂಜೆ ನಕುರುದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರನಿಂದ ಅವನ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿಗೊಂದು ಕರೆ ಬಂತು. ನಕುರು ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಅವಸರ ಅವಸರವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ, ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದು ಇವನಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅಧಿಕೃತವಾದ ಹೊರಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆದೇಶವಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ತಾನೇನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಆವತ್ತಿನ ರೈಲಿಗೆ ಬರುವ ಡ್ರೈವರ್ ಬಿಷನ್ ಸಿಂಗ್ ಬೇಡಿಗೂ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ನಕುರುವಿನ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಲುಂಬ್ವಾದವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಗ ಬೇಗ ಮುಗಿದು ರೈಲು ಬೇಗನೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರೆ ಮುಂದಿನ ಸಮಜಾಯಿಶಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದೀತು ಎಂದಿತ್ತು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ.

ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಕೀನ್ಯಾದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಸಿಕ್ಕು ಅವರೆಲ್ಲ ದಿಗಿಲುಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪರಮಾಪ್ತರಾದ ರೆವರಂಡ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ನಕುರುವಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ  ಬಂದಾಗ ಅವರನ್ನು ಕೆಲ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ವಸಾಹತಿಗರು ರೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಗೆಳೆದು ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯು ಕೀನ್ಯಾದ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದುಕಂಡು ಹೋಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳ ವಿಭಾಗದ ಆಗಿನ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ರವವರಿಗೆ ನಕುರುದಲ್ಲಾದ ದುರ್ಘಟನೆಯ ಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿತು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅವರು ಆ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ. ಚರ್ಚಿಲ್ ರವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಕೀನ್ಯಾದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ಆ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಗೊತ್ತಾದ ಮೇಲಂತೂ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ರೆವರಂಡ್ ರವರ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಯಿತು. ಇವರು ಖಂಡಿತ ಮಹಾತ್ಮರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರೆಲ್ಲ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರ ಮೇಲೆ ನಕುರುದಲ್ಲಾದ ಹಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಅಗೌರವ ಎಂದೇ ಕೀನ್ಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯವು ತೀರ್ಮಾನಿತು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಶಾಖೆಗಳಿದ್ದ  ನೈರೋಬಿ, ನೈವಾಶ, ನಕುರು, ಕಿಸುಮು ಮತ್ತಿತರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಭರದಿಂದ ಚರ್ಚೆಗಳಾದವು. ಬಿಳಿಯರ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವನ್ನು ತಾವು ಖಂಡಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಳಿಯರಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವ ತುರ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಲ್ಲದೇ ರೆವರಂಡ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ವಸಾಹತಿನ ಭಾರತೀಯರ ಸಲುವಾಗಿ ಏನೆಲ್ಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವಿದೆ, ತಾವು ಅವರಿಗೆ ಋಣಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಬೇಡವೆ? ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಆ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಆ ರೈಲಿನ ಮೊದಲ ಅನಿಗದಿತ ನಿಲುಗಡೆಯು ಲುಂಬ್ವಾದಲ್ಲಾಯಿತು. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯುತ ಬೇರಟ್ ರವರ ಪಂಗಡದವರು ಮೊದಲಿಗರಾದರು. ನಂತರದ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಲುಂಬ್ವಾದ್ದೇ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಪುನರಾವರ್ತಿತಗೊಂಡಿತು. ಪಂಡಿತ ರಾವಲ್ ರವರು ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಮೂರು ಹುಡುಗಿಯರು ಸೇರಿ ಒಂದು ಭಜನೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಪಂಡಿತರು ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ರೆವರಂಡ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಅರೆಮರ್ಧ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನೆರೆದವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದ ಬೆಳಕು. ಅದು ಆ ಇರುಳಿನ ಕತ್ತಲನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿತ್ತು.

ರೈಲು ಕಿಬೋಸನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನಸುಕು ಹರಿದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಖ್ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದ ಸದೃಢಕಾಯರಾದ ನಾಲ್ಕು ಯುವಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ಇರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಆದರೆ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮಹಾತ್ಮರು ನಕುರುವಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತಹ ಘಟನೆಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಡಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದಮೇಲೆ ಯಾಕೆ ಎಂದು ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ರೈಲು ಕಿಸುಮು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತಡವಾಗಿ ತಲುಪಿತು. ರೈಲು ತಡವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ  ಫಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕುಪಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು. ರೈಲು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದ ಕಡೆಯೆಲ್ಲ ನಿಲ್ಲುತ್ತ ಬಂತು. ಕೆಟ್ಟ ಗದ್ದಲ, ಅನಾಗರಿಕ ಸಂಗೀತ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಕೊಳಕು ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗದ ತಿರಸ್ಕಾರ  ಇವೇ ಸಂಗತಿಗಳು ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದೂರಿನ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ನೈರೋಬಿ ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ದೂರು ಪತ್ರದಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು, ನಿಜವೋ ಸುಳ್ಳೋ,  ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮರ ದೂತನ ಸಲುವಾಗಿ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ರೇಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು   ಅಕ್ರಮವೆಸಗಿದರು ಎಂದು ನೈರೋಬಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದಲೂ  ದೂರು ಬರತೊಡಗಿದರೆ ಎಂಬ ಯೋಚನೆಯೂ ಅವರನ್ನು  ಚಿಂತೆಗೀಡುಮಾಡಿತ್ತು.

ಕಿಸುಮುವಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದರೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ರೇಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿ ರೈಲನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಎಷ್ಟೇ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ನಡೆದರೂ ಅಪಾಯವೇ ಸರಿ, ಮತ್ತದೇ ಘಟನೆ ಮರುಕಳಿಸುವುದು ತಮಗೆ ವೃಥಾ ತಲೆನೋವು ಎಂದು ನೈರೋಬಿಯ ರೇಲ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಸಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಮೀಶನರ್ ಅವರಿಗೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫೋನ್ ಕರೆ ಹೋಯಿತು. ಅದರ ನಂತರದ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರು ನೈರೋಬಿಯಿಂದ ಮರಳಿ ಹೋಗುವಾಗ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆವತ್ತು ಲುಂಬ್ವಾದಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಿತ್ತು. ಗಾರ್ಡ್  ಇದ್ದ ಬೋಗಿಯ ಕೆಂಪು ದೀಪವು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಕತ್ತಲಿನೊಳಗೆ ಒಂದಾಯಿತು. ನೆರೆದ ಗುಂಪು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಚದುರತೊಡಗಿತು. ಎಲ್ಲ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ಮರಳತೊಡಗಿದರು. ಮೆಲುದನಿಯ ಮಾತಿನೊಂದಿಗೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದ್ದ, “ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೆ? ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ರೈಲಿನಿಂದ ಹೊರದೂಡಲಾಗಿತ್ತು, ಅವರೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಹೊಡೆತ ತಿಂದಿದ್ದರು. ಈಗ ಅವರ ಮಿತ್ರರಿಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ."  ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದವನ ಸಹಚರ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದ, “ಇದೆಲ್ಲ ದೇವರೇ ಮಾಡಿಸಿದ್ದು."

ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲ ಮರೆಯಲೇ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ರಾತ್ರಿ ರೈಲಿನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿ ತಾವು ನಡೆಸಿದ ಅಸಹಕಾರದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಿಂದ ಬಿಳಿಯರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಶ್ರೀಯುತ ಬೇರಟ್ ರವರು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಮ್ ಎ ದೇಸಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ  ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹಾಗಂತ, ರೆವರಂಡ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ರವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ತಾವು ಕೂಡಿಟ್ಟ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನೇನೂ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಲುವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಕತೆ ಹೇಳು ಎಂದು ಪೀಡಿಸಿದವು.

ಅದಾಗಿ ವರ್ಷಗಳೇ ಉರುಳಿದವು. ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೀನ್ಯಾವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಆವತ್ತಿನ ರಾತ್ರಿ ತಾವೂ ಹೇಗೆ ಆ ಚಳುವಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ತಾವು ಮಹಾತ್ಮರ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು  ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

                 ****************************************************************

[ಫಿರೋಜ್ ನವರೋಜಿಯವರು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ  ಲೇಖಕರು.  ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರ ಇರುವ ಹೋರಾಟಗಾರರು. ಅವರ ಹಿರಿಯರು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕೀನ್ಯಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಭಾರತೀಯರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕತೆಯನ್ನು ಅವರ ’ದುಕ್ಕಾವಾಲಾ’ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಫಿರೋಜ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳ ಸಂಚಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಒಂದು ಕತೆ. ‘ದುಕ್ಕಾವಾಲಾ‘ ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.   ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಕತೆಯು  ಅಷ್ಟೇನೂ ಗಾಢವಾಗಿ ಸೆಳೆಯುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರು ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಹಕಾರ ಆಂದೋಲನದ ಕಾವು ಕೀನ್ಯಾಕ್ಕೂ ಹರಡಿದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಈ ಕತೆಯು ಹಿಡಿದಿಡುವುದರಿಂದ ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು,]


















Monday, November 19, 2018

ಸಂಗಮ್



ತಂಗಿ,                                                                                                                                


ನೀನಿಲ್ಲದ ನೈರೋಬಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ನಿಂತು ಹೋಗಿದೆಯೆನಿಸುತ್ತಿದೆ.   ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ದೂರದ ವೈಯ್ಯಾಕಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ವಾಹನಗಳ ಸದ್ದನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಕಾಳು ತಿನ್ನಲು ಬರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕೇಳಲು ಓಡಿ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಆಲಿವ್ ಥ್ರಶ್ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹಾಡುತ್ತವೆ. ಇತ್ತ ನಿನ್ನ ಕೋಣೆಯ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕಾಣುವ ಜಕರಾಂಡ ಮರವು ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯ ರಭಸಕ್ಕೆ ಸುಯ್ದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಬಿರು ಬಿಸಿಲಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.  ಜಗತ್ತು ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂಬುದು ಭ್ರಾಂತಿಯೋ ಎಂಬಂತೆ ಬಾಲ್ಕನಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಅವುಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ, ವೈಯ್ಯಾಕಿ ರಸ್ತೆಯ ವಾಹನಗಳು, ಸುಯ್ಗುಡುವ ಗಾಳಿ, ಜಕರಾಂಡ ಮರ ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ನೆಲ ಒರೆಸುತ್ತ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಂದ ಮೇರಿ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ತಂಗಿ  ಹದಿನಾರರ ಪೋರಿ ಪ್ಯೂರಿಟಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಾಯಿತು ಎಂದು ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯುತ್ತಾಳೆ.  ’You know, her boy friend Ken ran away...' ಎನ್ನುತ್ತ ಬಾಯಿ ಕಳೆದವಳು ಅಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗಿಂದ ಅವಳ ಅರೆ ತೆರೆದ ಬಾಯಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಹಿಂದೆ ಕಾಳು ತಿನ್ನಲು ಬಗ್ಗಿದ ಥ್ರಶ್,  ವೈಯ್ಯಾಕಿ ರಸ್ತೆಯ ಮಟಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಯುದುರಿದ ಜಕರಾಂಡ ಮರ. ಇತ್ತ ಭುವಿಯೂ ಅಲ್ಲ ಅತ್ತ ನಭವೂ ಅಲ್ಲದ ಇರುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಣ್ಣೆಲೆ.

ಹೀಗಿರುತ್ತಲಿರುವಾಗ...

ಇಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಇಸ್ರೇಲಿ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇವತ್ತು ’The Band's Visit' ಎನ್ನುವ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದೆ. ಒಬ್ಬಳೇ ಹೋಗಿದ್ದೆ.  ಈಜಿಪ್ತಿನ ಪೋಲೀಸ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ತಂಡವೊಂದು ಇಸ್ರೇಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಾವು ತಲುಪಬೇಕಾಗಿದ್ದ  ಊರನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಕತೆ.  ದೇಶ-ಧರ್ಮ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಎಲ್ಲೆಗಳಾಚೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ರಕ್ತಪಾತದಾಚೆ  ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ  ಜಗತ್ತನ್ನು  ತಿಳಿ ಹಾಸ್ಯದ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ’The Band's Visit' ಸಿನೆಮಾ.  ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನ ಎನಿಸುವ ಜಗತ್ತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದಾದರೆ ಈ ಸಿನೆಮಾವು ವೈರುದ್ಧ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮನುಷ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ.  ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಳೀಕರಿಸಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿಬಿಡುವ ನೋಟಗಳು ಪೂರ್ಣಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೋ. 


ನಾನು ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆಯೇ ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಹೊರಗೆ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತಿದ್ದೆ.  ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಛೇರಿಗೆ ಹೋಗುವವರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಚರ್ಮದ ಚೀಲವನ್ನು ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ನೇತು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಬ್ಬಾತ ನಾನಿದ್ದ ಕಡೆ ಬಂದ. ಹಿಂದೆ  ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ’ವ್ಯೋಮಕೇಶ ಭಕ್ಷಿ’  ಎಂಬ ಒಂದು ಧಾರಾವಾಹಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯೋಮಕೇಶ ಭಕ್ಷಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಜಿತ್ ಕಪೂರ್ ಎನ್ನುವಾತ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಾನಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವನು ಪಕ್ಕಾ ರಜಿತ್ ಕಪೂರನ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನು ನನ್ನ ವರೆಗೆ ಬಂದವನು ಹಿಂದಿರುಗಿದ, ಮತ್ತೆ ಮರಳಿದ. ಸೀದಾ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು ’ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅವನ ಕೈಗೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಚೀಲವು ಬಾಯಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅದರೊಳಗೆ ಎರಡು ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಡತಗಳಿದ್ದದ್ದು ಕಂಡಿತು. ಮತ್ತೆ ನೀವೂ ಅದಕ್ಕೇ ಬಂದಿದ್ದಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಹೌದು ಎಂದೆ.   ನಿಮಗೆ ಇಸ್ರೇಲಿ ಸಿನೆಮಾ ಇಷ್ಟವಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಇಲ್ಲಪ್ಪ, ಹೇಗಿರಬಹುದು ಅಂತ ನೋಡಲಿಕ್ಕೇ ಬಂದಿದ್ದು ಎಂದೆ.  ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ವಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಿನೆಮಾಗಳೂ ಸಿಗೋದಿಲ್ಲ ಎಂದೆ. ಒಂದೆರಡು ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದ. ನಾನು ಅಷ್ಟರವರೆಗೂ ಗಮನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತಾನು ಹಾಕಿದ್ದ ದೊಗಳೆ ದೊಗಳೆ  ಪ್ಯಾಂಟಿನ  ಝಿಪ್ ಹಾಕಿರಲಿಲ್ಲ.  ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಕ.  ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವನು.

ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡುವ ಹುಕಿ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೂರಿ ಎಂದೆ, ಅವನು ಕೂರಲಿಲ್ಲ. ಜನ ಇದ್ದಾರಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಿದೆಯಲ್ಲ ಎಂದೆ.  ’ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಕ್ಕೆ ಇಂಥದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಅವರ ಜೊತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆರೆಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ ಇಷ್ಟ. ಅವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿದರೆ ರಾಜಕಾರಣದ ಮಾತು ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಟಫ್ ಇರುತ್ತದೆ.  ನನ್ನಜ್ಜ  ಪೋರಬಂದರಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ. ಬಿಸಿನೆಸ್ ಆಗುತ್ತೆ, ದುಡ್ಡು ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತ ಬಂದ. ಏನು ದುಡ್ಡು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಇಲ್ಲಿ ಜನಕ್ಕೆ ವ್ಯವಹಾರದ ಹಿಕ್ಮತ್ತೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದೇ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸ್, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಏನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ? ನನಗೆ ಅದೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟ.  ಭಾರತದವರು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ spacecraft ಕಳಿಸಿದರಲ್ಲ, (ಮಂಗಳಯಾನ, 2014) I was there. ಮೋದಿಗೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಂದಿತ್ತು.'  ಎನ್ನುತ್ತ ಪ್ಯಾಂಟಿನ ಝಿಪ್ ಮೇಲೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಮಂಗಳಯಾನದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇವನೂ ಏನೋ ಇರಬಹುದು, ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ ಥರದಲ್ಲಿ ಎಂದುಕೊಂಡೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ. ಆದರೆ ಈಗ ಇಲ್ಲೇಕೆ ಇದ್ದಾನೆ?   ಬಹುಶಃ ತಾನು ಅಲ್ಲಿದ್ದೆ ಅಂದರೆ ತಾನು ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನೆ? ಬಗೆಹರಿಯಲಿಲ್ಲ. ತಾನು ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗೆಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಎಂದ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಬಂದಿದ್ದನೋ. ಅವನ ಮಾತು ಮತ್ತೆ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯತ್ತ ಹೊರಳಿತ್ತು. ’ಇಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಭೂಮಿ ಇದೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದಾವೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ಅದೆಲ್ಲ ಬೇಡ, ಬರೀ ರಾಜಕಾರಣ’ ಎಂದ. 

’ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಬಿಡಿ. ಅದು ನಿಧಾನವಾದಷ್ಟೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ’ ಎಂದು ನಾನೆಂದೆ. ಅದು ಅಸಂಭವ ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತ  ನಕ್ಕು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟ. ಹೋಗುವಾಗ ನಾನು ಕುತೂಹಲ ತಡೆಯಲಾರದೇ ಕೇಳಿದೆ. ನೀವು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲೇನಾದರೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು. ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ ನಾನು ವಿಮಾ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತನ್ನ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ನನ್ನ ಕೈಗಿತ್ತು ಹೋದ. ನನಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಗು. ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಅವನು ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ಬಡಬಡಾಯಿಸಿದರೂ ಅವನು ಯಾವಾಗ ಹೋಗುತ್ತಾನಪ್ಪ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.  ಬದಲಿಗೆ ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕೇಳುತ್ತ ನಿಲ್ಲೋಣವೆನಿಸಿತ್ತು.


ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾನೂ ಥಿಯೇಟರಿನೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕೂತೆ. ಅವನೆಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ  ಎಂದು ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದೆ.  ಮುಂದುಗಡೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ  ಕೂತಿದ್ದವ ಕೈ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದ. ಸಿನೆಮಾ ಶುರುವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಸುಮಾರು ಬಾರಿ ಒಳಗೆ-ಹೊರಗೆ ಅಡ್ಡಾಡಿದ, ಸೆಲ್ ಫೋನಿನಿಂದ ಕೂತವರ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದ. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ಜನವಾಗಿದ್ದರು. ಐಷಾರಾಮಿ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ  ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರೆ ಎಣಿಸಿ ಎಣಿಸಿ ನಾಲ್ಕೈದು ಜನರನ್ನು ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಬೇಸತ್ತ ನನಗೆ ಇವತ್ತು ಸಮಾಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಸಿನೆಮಾ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಸಲಿ ಮಜಾ ಇರುವುದೇ ತುಂಬಿದ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂತು ವೀಕ್ಷಿಸುವದರಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾನೊಬ್ಬಳೇ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹಾಯ್ ಎನ್ನುತ್ತ ಒಬ್ಬಳು ಬಂದು ನನ್ನ ಪಕ್ಕ ಕೂತಳು. ಮಾತಾಡುತ್ತ ಅವಳು ಇಥಿಯೋಪಿಯದವಳೆಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಕೂತ ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಕ್ಕೇ ಅವಳು ಯಾರದೋ ಫೋನ್ ಬಂತೆಂದು  ಹೋದಳು. ಸಿನೆಮಾ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂರಬಾರದಿತ್ತೆ ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಅಂದುಕೊಂಡೆ. 

15/11/2018

                                                      **                                                                               

ಇವತ್ತು Desperado Square ಎನ್ನುವ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದೆ. ಇಸ್ರೇಲಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ನನಗೆ ಈ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು.  ಇಸ್ರೇಲಿನ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರವೊಂದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ಆರಂಭಿಸುವ ಕತೆ ಇರುವ Desperado Square  ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನ ತೋರಿಸುವ ಸಿನೆಮಾ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾ? ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಸಂಗಮ್. ಅಯ್ಯೋ ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಅಂತೆ, ಸಂಗಮ್ ಅಂತೆ...ಎಂದು ನೀನು ಅಣಕ ಮಾಡು ಅಡ್ಡಿಲ್ಲ.

ಸಿನೆಮಾ ಶುರುವಾಗಲು ಸಮಯವಿದ್ದದ್ದರಿಂದ  ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ವ್ಯೋಮಕೇಶ ಭಕ್ಷಿ ಇವತ್ತೂ ಬಂದಿದ್ದ.  ನಿನ್ನೆ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. ' ಥೋ.  ಸರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. All Bums.  ಇಷ್ಟ ಆಗಲಿಲ್ಲ’  ಎನ್ನುತ್ತ ಆಚೆ ಹೋದ. ಅವನು ನಿನ್ನೆಯ ಅಷ್ಟೂ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ.  ಅವನು ಆಚೆ ಹೋದ ನಂತರ ಉದ್ದ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಧರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮುದುಕಿಯೊಬ್ಬಳು ಆವತ್ತು ತೋರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಿನೆಮಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಹೊರಗೆ ಬಂದಳು. ಅವಳನ್ನು ನಾನು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿದ್ದೆ.  ಅವಳೂ ’ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಪರಿಚಿತ ಮುಖ’ ಎನ್ನುತ್ತ ಬಂದು ಕೈಕುಲುಕಿದಳು. ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಳು. ಯಾಕೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಇಲ್ಲ ಮನೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಮಟಾಟುದಲ್ಲಿ ಬಂದೆ, ಮತ್ತೆ ಮಟಾಟುದಲ್ಲೇ ಹೋಗಬೇಕು.  ಒಬ್ಬಳೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಕತ್ತಲಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂದಳು. ಎರಡನೆಯದು ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ರಾಜಕಪೂರ್ ಅವರ ಸಂಗಮ್ ಅನ್ನು ಇಸ್ರೇಲಿನ ಜನ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಇರಿ ಎಂದೆ. ಓಹೋ ಹೌದಾ! ಛೇ. ನೋಡಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲಾ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ನಾನು ಊಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು  ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ  ಮಟಾಟು ಸಿಗುವ ಜಾಗವೊಂದಿದೆ, ತನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಡ್ರಾಪ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆ  ಎಂದು ಆಕೆ ಕೇಳಿದಳು. ನಾನು ನಿನಗೆ ಅಪರಿಚಿತೆ, ಹೀಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ ಎಂದೂ ಸೇರಿಸಿದಳು. ಅಯ್ಯೋ ಅದಕ್ಕೇನಂತೆ ಖಂಡಿತ ಡ್ರಾಪ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಿ ಎಂದೆ. ಅವಳ ಮುಖ ಅರಳಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತಾನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬಳೇ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬರಲು ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವವರು ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ, ಅವರವರ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆಲ್ಲ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. I feel like... I am shrinking into something. ಇಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್,  ಈಜಿಪ್ಟ್, ಸೋಮಾಲಿಯ  ಮತ್ತು ಇನ್ಯಾವ ಬದಿಯವರು ಇದ್ದಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಇವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನೋಡುವುದು ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇವತ್ತು ನೀನು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯದಾಯಿತು, Thank you dear ಎಂದಳು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೇ ನೀವು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ನಾನೆಂದೆ. ಅವಳೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವಳು. ವ್ಯೋಮಕೇಶ ಭಕ್ಷಿಯ ಅಜ್ಜನ ಹಾಗೆ ಅವಳ ಅಜ್ಜನೋ ಮತ್ತಜ್ಜನೋ ದುಡ್ಡು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕು.

Deasparado Square ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದ ಎಂದು ಮಗನೊಬ್ಬ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರವೊಂದನ್ನು ಮರಳಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಅವನ ಅಪ್ಪ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರವಾಗಿತ್ತು. ಮರಳಿ ಶುರು ಮಾಡಿದ ದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಸಿನೆಮಾ ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಸಂಗಮ್. ಊರಿನ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿಗೆಲ್ಲ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ ಅದೇ ಸಿನೆಮಾವನ್ನೇ ಆ ದಿನ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಗನಿಗೆ  ತನ್ನ ತಾಯಿ, ತನ್ನ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ  ಕತೆಯೊಂದು ಕೂಡ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗಮ್ ಸಿನೆಮಾದ ಹಾಡುಗಳು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂತ ಮುದುಕಿಯೂ ’ಬೋಲ್ ರಾಧಾ ಬೋಲ್ ಸಂಗಮ್ ಹೋಗಾ ಕೀ ನಹೀ...’ ಎನ್ನುತ್ತ ಗುನುಗತೊಡಗಿದ್ದಳು. ಸಿನೆಮಾ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡಳು. ನನ್ನೊಳಗೆ ಜಗತ್ತು ಚಲಿಸಿದ ಭಾವ.

ಇಬ್ಬರೂ ಎದ್ದು ಹೊರಟಾಗ ವ್ಯೋಮಕೇಶ ಭಕ್ಷಿ ಮತ್ತೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡ. ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ’Big Bum' ಎಂದ.  ಅವನು ಮೂರೂ ದಿನದ ಎಲ್ಲಾ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನೂ ನೋಡುವವನಿದ್ದ ಮತ್ತು ’All bums you know' ಎನ್ನುತ್ತ ಹೊರಬೀಳುವವನಿದ್ದ.  ನಂಗಂತೂ ಇಷ್ಟವಾಯಿತಪ್ಪ, ಎಂತೆಂತಹ ಜನ ಇರ್ತಾರೆ ಅಲ್ವಾ! ಅವನಿಗೆ ಹ್ಯಾಗೆ ಇಷ್ಟ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೈದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಮುದುಕಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಳು.

ಇವತ್ತಿಗೆ ಮೊದಲು ಅವಳೆಲ್ಲಿದ್ದಳೋ... ಆ ವಿಮಾ ಕಂಪೆನಿಯ ಅಕೌಂಟಂಟ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದನೋ... ಇನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತೇವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.  ಹೃದಯ ಕಲಕುವಂತಹ ಯಾವುದೂ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ.  ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಭೇಟಿ. ಆದರೆ  ನಾವು ಮೂವರೂ ಮೂವರಿಗೂ  ಪರಿಚಿತವಾದ ಲೋಕವೊಂದರ ವಿಭಿನ್ನ ತಂತುಗಳೇನೋ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ. I felt as if we were co-travelers of some unknown destination. 

ಅಮ್ಮ, ಸ್ವಲ್ಪ ನಂಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಬರಿ ಎಂದೆಯಾ? ಎಂದಾದರೂ ನಿನಗೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. 

16/11/2018


ಇಂತಿ, 
ನಿನ್ನ ಅಮ್ಮ